Vaka Örnekleri

Vaka 1

K.M 2 yaş 10 aylık. Erkek. 11 yaşında ilköğretime devam eden bir kız kardeşi var.

K.M planlı bir gebelik sonucu dünyaya gelmiş. Anne 39 yaşında doğumu gerçekleştirmiş. Normal doğum ile dünyaya gelmiş. Doğum öncesinde herhangi bir komplikasyon gerçekleşmemiş. Gebelik süresince anne, herhangi bir tıbbi veya psikolojik problem yaşamamış. K.M 9 aylıkken emeklemeye, 13 aylıkken yürümeye başlamış. Tuvalet eğitimi henüz yok. Beslenme ve uyku ile ilgili herhangi bir sorun yaşamamış.

Akranlarına oranla gelişimindeki gerilik nedeniyle doktora başvurulmuş, çocukluk otizmi tanısı Marmamara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde konulmuş.

Eğitim alması amacıyla, rehabilitasyon ve terapi merkezimize getirildiğinde 23 aylık idi. Bu süre içerisinde duyu bütünlemesi ve konuşma terapisi eğitimine devam etmiş, ve merkezimizde bireysel eğitim almaya başlamıştır.

K.M eğitime başladığında göz kontağı kuramamakta, adıyla seslenildiğinde tepki verememekte ve yönerge alamamaktaydı. İlk 3 ay içerisinde, göz kontağı kurmaya, istenilen süre kadar yerinde oturmaya ve yönergelere uymaya başlamıştır.

K.M düzenli olarak özel eğitime devam etmiş ve şu anda işaret parmağıyla nesneleri gösterebilmekte, karşılıklı top oynayabilmekte, nesneleri tanıyabilmekte ve sıralı oyun oynayabilmekte, hareket taklitlerini yerine getirebilmekte, oyuncaklarla işlevine uygun oynayabilmekte, sözcük taklitleri yapabilmekte, kendisini basit sözcüklerin yanında jest ve mimikler ile ifade edebilmektedir.

Vaka 2

P.Ş, 2 yaş 11 aylık. Erkek. 6 yaşında ilköğretime devam eden bir erkek kardeşi var.

P.Ş, planlı bir gebelik sonucu dünyaya gelmiş. Anneye hamilelik dönemi boyunca kan yapıcı birtakım yiyecekler yemesi ve vitamin kullanması önerilmiş. Doğduğunda ağlamamış olması dışında herhangi bir problem yaşanmamış. 1 yaş 2 aylık iken yürümeye başlamış. Bebeklik döneminde uyku problemi yaşamış. Kollarını sallama, vücudunu kasma, kendi etrafında dönme gibi birtakım tekrarlayıcı davranışları varmış.

Konuşmama, göz temasının olmaması nedeniyle doktora başvurulmuş ve doktor tarafından yaygın gelişimsel bozukluk ön tanısı konulmuş.

Eğitim alması amacı ile rehabilitasyon ve terapi merkezimize getirildiğinde 23 aylık idi. Tanıyı almış olduğu gün bireysel eğitime başlandı.

P.Ş., geldiğinde, göz kontağı kuramamakta, adı ile seslenildiğinde bakamamakta, nesne takibi yapamamakta, bir etkinliği başlatıp, tamamlayamamakta, yönergelere uyamamakta, yerinde oturamamakta idi.

P.Ş, düzenli olarak özel eğitime devam etti. Şu anda, kendi başına 15-20 dakika oynayabilmekte, istenen süre kadar göz kontağı kurabilmekte ve yerinde oturabilmekte, iki eylemli yönergeleri yerine getirebilmekte, nesne ve nesne resimlerini tanıyabilmekte ve adlandırabilmekte, nesneleri sınıflandırabilmekte, makas kullanabilmekte, kalemi uygun şekilde tutabilmekte ve resim çizebilmekte, renkleri ve şekilleri tanıyabilmekte, şekilleri çizebilmekte, bilmediği nesne ve renkler için “bu ne” ve “bu ne renk” sorularını sorabilmekte, büyük-küçük kavramlarını ve yer-yön kavramlarını ayırt edebilmekte, evet/hayır gerektiren sorulara cevap verebilmekte, konuşmalarında hayır veya değil ifadelerini kullanabilmektedir.

Vaka 3

B.K. 2007 doğumlu. Erkek. İkizi var.

Planlı bir gebelik olmuş ama anne zor bir gebelik süreci geçmiş.

Eğitim alması amacı ile merkezimize getirildiğinde 2,5 yaşındaydı. Tek heceli sözcükleri vardı. Akademik olarak becerileri yoktu. Yükseklik korkusu vardı. Yabancılara karşı tepkiliydi.

Eğitime başladığımızdan bu yana, taklit becerisi oldukça gelişti, gösterilen vücut hareketlerini taklit ediyor, iki ve daha fazla yönergeleri alıyor, kelime dağarcığı oldukça gelişmekte, üç kelimeli cümleler kuruyor. Nesnelerin çoğunu tanıyor, resimli kitaplarda gördüklerini anlatıyor. İletişimi kendi başlatıyor. Şarkı söylüyor. Motor gelişimi hızla ilerledi. Trablende yardımsız zıplıyor, çıkıyor ve iniyor, tırmanma merdivenine yardımsız çıkabiliyor, belli yükseklikteki yerden yardımla atlıyor.

Artık ‘nerde?’, ‘bu nedir?’ gibi soru soruyor. İsmi ile seslenildiğinde ‘efendim’ diyor. Oyuncaklarla amacına uygun oynuyor, hayali oyun kuruyor. Bazı kavramları biliyor ve genelliyor ‘yukarı-aşağı, üstünde-altında’vb.
B. oldukça uyumlu bir çocuk, eğitime çok istekli, çok seviyor. Derste oldukça uyum gösteriyor, öğretmenini dinliyor, sınıf kurallarına uyum gösteriyor, ince motor gelişimi yaşıtlarına yakın seviyede ilerlemekte. Müzik aletlerini çok seviyor, ritm çalışmalarında çok başarılı.

Vaka 4

M.A.T. 2004 doğumlu. Erkek. Orta öğretim gören bir abisi var.

Planlı bir gebelik olmuş, anne zor bir gebelik süreci geçirmiş. Doğum 20 gün gecikmiş, kalp atışları duracakken sezeryanla alınmış.

M.A.’ya tanı 2,5 yaşında, Ümraniye Polikinliği’nde çocuk doktoru tarafından İletişime kapalı, sürekli ağlayan ve hiçbir şeye cevap vermeyen, konuşmayan bir çocukmuş.

M.A., 9 aydır merkezimizde eğitime devam eden bir çocuk, geldiğinde dikkati oldukça dağınık, kuralları tanımayan, hiç ses çıkarmayan, kişilerin farkında olmayan, iletişime kapalı, taklit becerisi olmayan bir çocuktu.

Şimdi üfleyebiliyor, sınıfında masa başında seans süresince oturabiliyor, öğretmenini dinliyor, basit beden hareketlerini taklit edebiliyor. Bazı sesleri çıkarabiliyor, gördüğü nesnelerin, yabancı kişilerin farkında, parmağı ile göstermeye başladı. İstediği bir şey için karşısındakine gösteriyor ve yardım istiyor. Kalem tutabiliyor, nokta birleştiriyor, nokta takibiyle yatay çizgi çizebiliyor. Televizyonda gördüğü bazı film ve ya reklamları beden diliyle anlatmaya çalışıyor, taklitlerini yapıyor. Ritm tutma çalışmaları devam etmekte.

Vaka 5

B.K. 2 yıl 9 aylık, otistik belirtileri olan bir çocuktur. Aynı belirtileri gösteren bir ikiz kardeşi vardır.

B.K. planlı bir gebelik sonucu dünyaya gelmiş. Gebelik süresince anne, yemek bozukluğu haricinde herhangi bir tıbbi veya psikolojik bir sorun yaşamamış. Anne 30 yaşında doğumu gerçekleştirmiş. Normal doğum ile dünyaya gelmiş. Doğum öncesinde herhangi bir komplikasyon gerçekleşmemiş. B.K. 12 aylıkken emeklemeye, 14 aylıkken yürümeye başlamış. Tuvalet eğitimi henüz yok. Beslenme ve uyku ile ilgili herhangi bir sorun yaşamamış.

Çevrede bulunan yakın yaştaki çocuklar ile ilgilenmemesi, kardeşinin farkında değilmiş gibi hareket etmesi nedeniyle Marmama Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne başvurulmuş, bunun neticesinde çocukluk otizmi tanısı konulmuş.

Eğitim alması amacıyla, rehabilitasyon ve terapi merkezimize getirildiğinde 29 aylık idi. Bu süreden beri merkezimizde bireysel eğitim almaya devam etmektedir.

B.K. eğitime başladığında göz kontağı kuramamakta, adıyla seslenildiğinde tepki verememekte ve yönerge alamamaktaydı. İlk 3 ay içerisinde, göz kontağı kurmaya, istenilen süre kadar yerinde oturmaya ve yönergelere uymada artış olduğu görülmüştür.

B.K. düzenli olarak özel eğitime devam etmiş ve şu anda etkinlik süresince yerinde oturabilmekte, göz-kontağı ve göz takip süresi artmış, el-göz koordinasyonu becerinde ilerleme kaydedilmiş, nesne ve şekil eşleme yapabilmekte, davranış problemleri azalmıştır. Son bir aylık dönemde, kardeşi ve yaşıtları ile grup oyunu oynayabilme farkındalığını kazanabilmiştir.

Vaka 6

E.A., 4 yaşında otistik belirtileri olan bir çocuktur. Doğum üçüz olarak gerçekleşmiş, bu belirtiler sadece E.A.’da görülmüştür.

E.A. plansız bir gebelik sonucu dünyaya gelmiş. Gebelik süresince anne, herhangi bir tıbbi veya psikolojik bir sorun yaşamamış. Anne 28 yaşında doğumu gerçekleştirmiş. Bebekler, erken fakat normal bir doğum ile dünyaya gelmiş. Doğum öncesinde herhangi bir komplikasyon gerçekleşmemiş.

E.A. 12 aylıkken emeklemeye, 16 aylıkken yürümeye başlamış. Tuvalet eğitimi henüz yok. Beslenme ve uyku problemi görülmüş.

E.A., 35 aylık iken kreşe başlamış ve bir ay sonra buradaki faaliyetlere katılmama, arkadaşları ile ilgilenmeme ve kendi başına vakit geçirme gibi davranışları sebebiyle doktora başvurulmuş, bunun neticesinde çocukluk otizmi tanısı konulmuş.

Eğitim alması amacıyla, rehabilitasyon ve terapi merkezimize getirildiğinde 38 aylık idi. Bu süreden beri merkezimizde bireysel eğitim almaya devam etmektedir.

E.A. eğitime başladığında göz kontağı kuramamakta, adıyla seslenildiğinde tepki verememekte, yönerge alamamakta ve yaklaşık on tane sesler çıkarabilmekte fakat bunları anlamlı zamanlarda kullanamamaktaydı. Bağımsız olarak ipten düğmeyi geçirebilecek bir ince motor becerisini kazanmamıştı.

İlk 3 ay içerisinde, göz kontağı kurmaya, istenilen süre kadar yerinde oturmaya ve yönergelere uymada artış olduğu görülmüştür. E.A. düzenli olarak özel eğitime devam etmiş ve şu anda etkinlik süresince yerinde oturabilmekte, göz-kontağı ve göz takip süresi artmış, el-göz koordinasyonu becerinde ilerleme kaydedilmiş, nesne ve şekil eşleme yapabilmekte, davranış problemleri azalmıştır.

İnce motor beceriler açısından gelişim gösteren E.A., artık kendisine verilen ipi, istenilen sayıda düğmeden bağımsız olarak geçirebilmektedir. Son bir aylık dönemde, kardeşi ve yaşıtları ile grup oyunu oynayabilme farkındalığını kazanabilmiş, kreşteki faaliyetlere katılmaya başlamıştır. Çıkardığı sesler otuz taneye yaklaşmış ve bunları anlamlı olarak kullanabilmesi ve ses taklitleri artmıştır.

Vaka 7

P.Y. 4 yaş 10 aylık. Kız. Bir kız kardeşi vardır.

P. sezeryanla dünyaya gelmiş, planlanmış bir bebektir. Gebeliğin 6. haftasında kanamalar olmuş.

Gebeliğin 3.5 ayında tekrar kanamalar meydana gelmiş. Doktorlar anneye diabet tanısı koymuş ve diyetler ile kontrol altında tutmuşlar. P.’nin başını tutması, oturması, yürümesi normal gelişim periyotları içinde olmuş. Yemek konusunda çok seçici davranıyormuş. Isırma gelişmemiş. Uyku problemi hiç olmamış. Babaya çok düşkünmüş. Zaman içinde, sağdan sola sallanma, kuş gibi çırpınma, dönen nesnelere karşı ilgi, nesneleri sıralama, anlamsız el hareketleri gibi davranışlar ortaya çıkmaya başlamış. Yumuşak nesneler ve peluş oyuncaklardan hoşlanmıyormuş. Kızınca çok uzun süren ağlamalar oluyormuş. Dönem dönem battaniye ve yastığa karşı aşırı düşkünlük gelişiyormuş.

Seslenildiğinde adına tepki vermemesi, konuşmaması ailenin dikkatini çekmiş ve doktora götürmüşler. İşitmede bir problem olmadığı belirlenmiş. 2 yaşında “atipik otizm” tanısı konmuş.

Ailemiz, Nisan 2007 yılında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezimize eğitim almak için başvurmuştur. P. ile tanıştığımızda göz kontağı kurmuyor, sese ve adına tepki vermiyor, babıldama sesleri çıkarıyor, fiziksel destekle yemek yiyor, komutları algılamıyor, çevresiyle ilgilenmiyordu. Çevresindeki kişilerin farkında değildi ve mastürbasyon sorunu vardı.

P. ile yapılan çalışmalar sonunda gelişmeler kaydedilmeye başlanmıştır.

P. şimdi adına tepki veriyor. Çevresinin ve kişilerin farkında. İsteklerini göstererek; jest ve mimiklerle ifade edebilmekte, ikili yönergeleri algılamaktadır. Kırmızı rengi, üçgen ve daire şekillerini, 1,2,3 sayılarını tanımaktadır. Duygu ifadelerini tanımaktadır. Şarkılara hareketlerle eşlik edebilmektedir. Zaman zaman basit ses ve hece tekrarları yapabilmektedir. Yönlendirmeyle karşılıklı oyunlara katılabilmektedir. Makas kullanmaktadır. Basit geometrik şekilleri ve çöp adam resmini çizebilmektedir. Bağımsız yemek yiyebilmektedir. Düğmeli, fermuarlı, cırt cırtlı kıyafetlerini sözel yönlendirme ile giyebilmektedir. Tuvalet eğitiminde kısmi başarı sağlanmıştır. Yapılan çalışmalar ile davranış problemleri en aza indirilmiştir. Aileyle çalışmalar hakkında bilgilendirme toplantıları yapılarak P.’nin gelişiminin evde de desteklenmesi sağlanmaktadır. P.’nin kurumumuzda eğitimi devam etmektedir. Kaynaştırma eğitimiyle de gelişimi desteklenmektedir.

Vaka 8

B.Y. 3 yaş 6 aylık bir erkek çocuktur. Bir ablası vardır.
B. planlanan bir bebekmiş. Gebeliğin oluşum şekli normalmiş. Gebelik döneminin 7,5 ayında aile içinde vefat olmuş. Bundan dolayı aile biraz üzülmüş. Doğum sırasında doktorlar bebeğin kalp atışlarının zayıfladığını söylemiş. B. doğduğunda 3.750 kg. ve 52 cm. boyundaymış. 3 aydan sonra başını tutmuş, ilk parmak ucunda yürümeye başlamış daha sonra normal adımlar atmış. İşaret etmesi yokmuş. (Bir şeye ihtiyacı olunca ebeveyn elinden tutuyormuş.) Yemede hiçbir sorun yaşanmamış. Ailesinin ifade etmesine göre, B. doğduğu andan itibaren göz kontağı kurmayan ciddi suratlı bir bebekmiş. Bebeklik döneminde ‘baba, gol’ demesine karşın sonraki zaman diliminde konuşma durmuş. 2.5 yaşından sonra parçalayacak boyutta kazaklarını ısırmaya başlamış. Sinirli ve inatçı bir yapıya sahipmiş.

Adına tepki vermemesi, konuşmaması, iletişim kurmaması üzerine ailesi B.’yi doktora götürmüş.

Doktorlar 2 yaş 11 aylıkken “atipik otizm” tanısı koymuş.

Aile, Nisan 2009 yılında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezimize başvurmuştur.

B. ile ilk tanıştığımızda adına ve sese tepki vermiyor, çevresiyle ilgilenmiyor, verilen yönergeleri almıyor, göz kontağı kurmuyor, motor becerilerde zayıflıklar gösteriyor ve yoğun şekilde diş gıcırdatma, araba tekerleğine bakma, el stereotipileri, pet şişeye karşı aşırı düşkünlük, kazak ısırma gibi davranış özellikleri gösteriyordu.

8 aylık yoğun eğitim sonunda B. artık adına tepki veriyor, çevresiyle ilgileniyor, göz kontağı kuruyor, söylenen basit komutları algılıyor, basit oyunları yönlendirme ile oynuyor, kaşıkla yemeğini yiyebiliyor. Ses ve hece taklitlerini çıkarmaya başladı. Şarkıların melodilerini söylemeye çalışıyor.

B. ile çalışmalarımız sürmekte, ailemiz ile bilgilendirme toplantıları yapılmaktadır. Kaynaştırma eğitimiyle gelişimi desteklenmektedir.

Vaka 9

E.G. 4 yaşında. Erkek.

E.’nin doğum öncesi ve sonrasında belirgin bir sorun yaşanmamış. Sınırlı ilgi alanı varmış.(Yatarak arabanın tekerlekleriyle oynuyormuş. Birinin sürekli şarkı söylemesini isteyip, sallanıyormış). Göz kontağı kurmuyormuş. Konuşma yokmuş. Taklit etmede yetersizmiş. Bebeklik döneminde her şeyi yemesine karşın daha sonra dönemlerde besinlerde seçicilik başlamış. İşaret etmesi yokmuş. Fiziksel temastan hoşlanmıyormuş.

E.’nin konuşmaması ve iletişim eksikliği üzerine aile doktora gitmiş. 3 yaşında Y.G.B (Yaygın Gelişimsel Bozukluk) tanısı konmuş.

Aile, Kasım 2008 Rehabilitasyon ve Terapi Merkezimize eğitim almak için başvurmuştur.

E. ile tanıştığımızda adına tepki vermiyor, oyuncaklar ile amacına uygun oynamıyor, topla oynamayı sevmiyor,farklı açılardan bakıyor, müzik ile birlikte sallanıyor, kulaklarını kapıyor, sınırlı göz kontağı kuruyor ve emzik emiyordu. Sözel ifadesi bulunmuyordu. Dikkat ve ilgilenme süresi kısıtlıydı. Motor becerilerde zayıflıklar vardı. Salya kontrolünü yapamıyordu. Tuvalet eğitimi yoktu. Fiziksel yardımla besleniyor ve giyiniyordu. Yeni merdiven çıkmaya başlamıştı.

E. bir yıllık eğitim sonunda hızlı bir gelişme göstermiştir. Renkleri, sayıları, şekilleri, meslekleri ve zıt kavramları bilmektedir. Ebeveynlerini tanır. Duygu ifadelerini tanır. Hareket taklitlerini yapar. Sözel yönlendirmeyle iletişim oyunları oynar. İsteklerini 2-3 sözcükten oluşan cümle kalıplarıyla ifade eder. Basit sorulara cevap verir. Kısa şarkılar söyler. Sallanma davranışı ortadan kalkmıştır. Tuvaleti gelince söyler. Bağımsız beslenir. Sözel yönlendirmeyle giyinir ve basit özbakım ihtiyaçlarını karşılar. Basit geometrik şekilleri ve çöp adam çizebilir. Makas kullanabilir. Soru sorma, deneyimlerini aktarma, basit bir mesajı iletme, basit hikaye anlatma, yaşıtlarıyla iletişime geçmesi üzerine çalışılmaktadır.

E.’nin eğitimi devam etmekte; kaynaştırma eğitiyle gelişimi desteklenmektedir.

Vaka 10

B. K. 8 yaşında. Kız.

Ailesi tarafından Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize 6 ay önce getirildi.

B’nin doğumunda bir takım komplikasyonlar yaşanmış. Doğum sırasında vakum kullanılmış, bu esnada nefes alamama ve morarma gibi sorunlar yaşanmış. Bunun akabinde de sarılık geçirmiş. Bebeklikte desteksiz oturma, emekleme, yürüme gibi gelişim basamaklarını herhangi bir gecikme olmadan geçirmiş olmasına rağmen ilişki kurmadaki farklılıkları ve konuşmasında gerileme olması ailesinin dikkatini çekmiş. Otizm tanısını ise 4 yaşında almış.

3 yaşında iki ay süreli bir kreş deneyimi olmuş. 4,5 yaşında anaokuluna başlamış, 3 buçuk senedir de Hamit İbrahimiye Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi’nde eğitimine devam ediyor. B’nin konuşmasında ilerleme bir sene önce başlamış, ilk kelimelerini altı, yedi yaş civarında çıkarmaya başlamış, bundan sonra da kelime dağarcığında hızlı bir artış olmuş.Ailenin bireysel eğitim almadaki öncelikli talebi de bu doğrultuda B’ ye konuşma ve iletişim becerilerini kazandırmak ve sosyal aktivitelere katılımının artmasını sağlamak.

B. bize getirildiğinde iletişime açık, oyun oynayan ve çevresiyle ilgilenen bir çocuktu. B. ile bireysel ve de grup eğitimine alarak çalışmaya başladık. Eğitime başladığında kavramları biliyordu, çizgi taklidi yapabiliyordu. Okuması da yeterli düzeydeydi. Çalışmaya başladıktan sonra kısa bir süre içinde kavramları gruplama aşamasına geçildi. Şu anda nesneleri gruplayabiliyor, hayali oyun oynuyor, isteklerini cümle kurarak ifade edebiliyor.

Okulda takip edilen programın evde de desteklenmesiyle okuma yazmayı ilerletiyor, sayıları biliyor. İletişim kurmaya çalışıyor. Göz temasında da artış var. Zaman zaman hareketli bir çocuk olmasına rağmen toplum içindeki kurallara uymaya çalışıyor, ikaz edilince istenmeyen davranışlarına son verebiliyor.

B’nin özellikle müzik alanındaki becerileri hem okulunun hem de ailesinin dikkatini çekmiş, dolayısıyla öncelikli hedeflerimizden biri de B’ye kendini geliştirebileceği bu alanda mümkün olan olanakları açmak.

Vaka 11

E.A. 8 yaşında. Kız. Kendisinden üç yaş küçük, gelişiminde bir sorun olmayan bir kardeşi var.

E’nin doğum öncesi ve sonrasında belirli bir problem yaşanmamış, ancak gelişimindeki yavaşlık ve gerilemeler ailesinin dikkatini çekmiş. Otizm tanısı küçük yaşlarda konulmuş. Başını tutma, desteksiz oturma gecikmiş. Uzun süredir İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniği’nde takip edilen E.’nin otizmine son iki senedir başlayan epilepsi krizleri de eşlik ediyor, bunun yanı sıra hiperaktivite sorunu için de ilaç kullanıyor.

E. nin uyku sorunlarının yanında diş gıcırdatma, kendine zarar verme, yoğun hareketlilik gibi davranış problemleri uzun yıllar devam etmiş, halen de dönemsel olarak bu hırçınlıkları sürüyor. Hırçınlaştığı zamanlarda saldırgan davranışlar da görülüyor. Epilepsi krizleri de gün boyu devam ediyor, ancak E’yi günlük yaşantısına engel olacak boyutta etkilemiyor. Son dönemde doktorunun müdahalesiyle kullanılan ilaçların dozunda yapılan değişim ve buna eşlik eden eğitimle birlikte E’de gözle görülür olumlu değişimler meydana gelmiş.

E’nin eğitimine 3 yaşındayken başlanmış, dört sene kadar başka bir kurumda özel eğitim görmüş. Daha sonra bir sene kadar bu eğitime ara veren E., son dört aydır Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mizde eğitim almaya başladı. E ile bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık. Çalışmaya ilk başladığımız zamanlarda fazlasıyla hırçın ve hareketli olan E. kısa sürede iletişime cevap vermeye ve oyunlara eşlik etmeye başladı. Halen komutları alma ve yönergeleri takip etmesi için çalışmaya devam ediyoruz.

Eğitim programının evde desteklenmesiyle birlikte E. yönergeleri takip etmeyi öğreniyor. Taklit etme yoluyla topluma uyumlu davranışlar kazandırılmaya çalışılıyor, nesnelerin takibine önem veriliyor. Nesneleri amacına uygun olarak kullanması ve kavramlaştırabilmesine öncelikle ağırlık veriliyor.

Vaka 12

E.K.K. 4 yaşında. Erkek.

Hiç konuşmaması, kendi etrafında dönmesi,parlak renkli cisimlere ilgisi,adı seslenildiğinde dönüp bakmaması ailesinin dikkatini çekmiş.Doğum öncesi,doğum anı ve sonrası ile ilgili problem yaşanmış; hamilelik esnasında, annenin uzun süreli yatması önerilmiş ve doğum sezeryanla gerçekleştirilmiş.Başını tutma,oturma,emekleme ve yürümesi geç olmuş.

Özel bir hastanedeki çocuk doktorunun bir farklılık var demesi üzerine bu konunun uzmanına gönderilmiş. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde otizm teşhisi konmuş.Yaşıtlarından gelişim alanlarında geri olduğu saptanmış.

2 yaş, 7 aylıkken Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildiğinde iletişim eksikliği vardı.Kısa süreli göz kontağı kurabiliyordu.Bireysel eğitim ile çalışmaya başladık.Bu sene özel bir anaokuluna başlandı.

Eğitime başladıktan bir süre sonra göz kontağında ve iletişimde ilerlemeler görüldü.

Kelime sayısı arttı, ekolalik konuşmalar artık görülmemektedir.Hem bilişsel hem de el becerilerinde geldiği güne göre çok daha iyi olduğu gözlenmektedir.Odaya tek başına girebilmekte uzun bir süre kalabilmekte,artık uyum sorunları görülmemektedir.

E.’nin özbakımı ve sosyalleşmesi üzerinde durulmaktadır.Tuvalet eğitimi yakın zaman önce başladı ve kısa sürede tuvaleti kullanabilir hale geldi.

Vaka 13

H.F. 6.5 yaşında. Erkek. Kendisinden 7 yaş ve 17 yaş büyük iki erkek kardeşi var.

H.,anne 34, baba 42 yaşında iken dünyaya gelmiş.Doğumu 8 gün erken vakumla gerçekleşmiş.Doğum kilosu ve boyu normal. 18 aylıkken yürümüş, ilk kelimesini 2 yaşında söylemiş.Gündüz tuvalet eğitimini 2 yaşında kazanmış,kurumumuza baş vurduklarında gece uyandırıldığında kızdığı ve ağladığı için bezleniyordu. Aile H’yi çok hareketli olarak tanımlıyor,diş gıcırdatma, objeleri fırlatma, koparma,vurma,kızıldığında çiş yapma gibi davranış problemlerinden yakınıyordu.İnsanlarla ilişkileri genelde saldırgan ve zarar verici olarak adlandırılıyordu.Teşhisi İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde konmuş ve aile eğitim için kurumumuza başvurmuş.Daha önce eğitim almamıştı.Yapılan değerlendirmede gelişimi çeşitli alanlarda 6 ayla 1yaş 8ay arasında değişen değerler gösteriyordu.

H, şimdi 6,5 yaşında. 2 yılı biraz aşkın süredir kurumumuzda bireysel ve grup eğitimi alıyor.

İlk geldiğinde ailenin yakındığı davranış problemleri artık minimal düzeyde.İnsan ilişkilerinde büyük gelişme var.Çocukları çok seviyor,sürekli onlarla oynamak istiyor.Eğitim ve ilaç desteğiyle hareketliliği azaldı, dikkati zaman zaman dalgalanmalar göstermekle birlikte oldukça iyi düzeyde.Artikülasyon problemi var ama iki kelimeli basit cümleler kurabiliyor.Hayali oyun oynayabiliyor,yapılan hareketleri veya çıkarılan bir sesi taklit ediyor,şarkılara tempoyla ve sözel olarak eşlik ediyor,parmak oyunlarını çok seviyor.Kısa bir hikayeyi dinleyip,hikayeyle ilgili basit sorulara cevap verebiliyor.Defter çalışmasında çok istekli.Geometrik şekilleri çizebiliyor,yaklasık on kelime yazabiliyor,adını,1-5 arası sayıları yazabiliyor,tane kavramı gelişmiştir.Sözel yönlendirme ile yüz, ev ve araba çizebiliyor,1-10 arası sayıları tanıyor ve sırayla sayabiliyor.Renkleri tanıyor,eşleme,gruplama yapabiliyor. Bu yıl bir ilköğretim okulunun anasınıfına devam etmesi planlanıyor.

Vaka 14

İ.K. 10 yaşında. Erkek. Kurumumuza ailesi tarafından getirildiğinde 6 yaşındaydı.

3.5 yaşında başlayan konuşma gerilemesi, kendine yönelik zarar verici davranışlar nedeniyle aile tarafından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne götürülmüş ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk tanısı almış. Yaygın Gelişimsel Bozukluğa bağlı epilepsi sorunu ilaçla kontrol edilmeye çalışılmış. Doğum
anında kısa bir süre sesi çıkmamış. Bunun dışında bebeklikte normal bir gelişim hikayesine sahipmiş.

İ. 6 yaşında bize getirildiğinde hareketli, ilgili, işaret kullanmayan, ekolalik konuşmaya sahip, tekrarlayıcı hareketleri olan, ciddi davranış sorunları sergileyen bir çocuktu.

Başlanan eğitimle birlikte iletişime yönelik konuşma kullanımı, diyalog başlatma ve sürdürme becerisi arttı. Kısa sürede kavram öğretimine geçildi. Oyun kurma, başlatma ve karşılıklı oynama becerisi arttı. Kelime düzeyinde okuma başladı. Artık deneyimlerini aktarabiliyor, tercihlerini belirtiyor ve soru sorabiliyor. Basit alışverişler yapabiliyor. Kendine ve çevresine yönelik şiddeti ve davranış problemleri ise kontrol edilmeye çalışılıyor

Vaka 15

M.Ş. 11 yaşında. Erkek.

2 yaş 10 aylıkken gelişiminde gerilik olduğu saptanmış, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Otizm teşhisi konmuş ve 3 yaşında bireysel eğitime başlanmış.Ailesi eğitime başlandığında konuşamadığını ve iletişim kuramadığını ifade ediyordu.

7 yaşında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mizde bireysel ve grup eğitimine başladığında konuşmasında ekolali ve artikülasyon sorunu vardı.

Süreç içinde spontane konuşma ve kendini ifade etmede oldukça yol kat edilmiştir.Bilişsel alanda her geçen gün çok daha iyi olduğu görülmektedir. Matematikte temel becerileri kazanmaktadır.Dil bilgisi kuralları üzerindeki çalışmalar devam etmektedir.Yönlendirilmeden kompozisyon resmi çizebilmektedir.Okuma yazma ve muhakemenin ilerlemesi yönünde çalışmalar devam etmektedir.Öz bakımında her geçen gün daha az yardım gerekmektedir. Ergenliğin getirdiği ve getireceği problemlerle başedebilmesi için aile yönlendirilmektedir.M. bu yıl ilköğretimin 3.sınıfına başlamıştır. Haftada iki defa yüzme programına devam etmektedir.Artık seçimlerini yapabilmekte,televizyonda kendi seçtiği programları seyretmekte,kendi tercihi olan dergileri satın alabilmektedir.Takıntılı olan davranışları azalmış ve uyumsuzluk problemleri ortadan kalkmıştır.

Vaka 16

M.R.K. 11 yaş 8 aylık. Erkek. 7 yaşında bir kız kardeşi var. Kardeşi ilkokula gidiyor.

8 yaş 3 aylıkken; seslenince bakmaması, konuşmaması, yeme bozuklukları ve motor hareketlerdeki gevşeklik ailenin dikkatini çektiği için Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildi.

R., Planlı bir gebelik sonucu sezaryenle dünyaya gelmiş, üzerine cinsiyet tercihi de yapılmamış bir çocukmuş. Kuvözde 5 saat kalmış. Yeni doğan döneminde kusmalar görülmüş. 5 yaşından beri ateşli havale geçiriyormuş. Bademcikler, geniz eti ve testislerden operasyon geçirmiş. Böbrek rahatsızlığı ve astımı varmış. Tuvalet eğitimini tamamlamamış ve altı hala bağlanıyormuş.

Otizm teşhisi konduktan sonra 4 sene farklı yerlerde özel eğitim almış. R., müziği seven, bazen sosyal ilişkiye giren, fiziksel teması sevmeyen, inatlaşmanın yüksek olduğu, yönergeleri anlasa da uymadığı sıkça görülen, el yeteneği az görülen, katı yemekleri asla yemeyip, püre halinde belli
başlı yemekleri yiyen bir çocukmuş.

R.’yi tanıdığımızda, fiziksel temasa kapalı, otorite tanımayan, ince motor hareketlerde pek başarı gösteremeyen bir çocuktu. Zamanla çeşitli basit yap- bozlarda başarılı olmaya, kalem makas gibi malzemeleri reddetmemeye, el- göz koordinasyonu gelişmeye başladı. Basit komutları yerine getirebiliyor ve isteklerini bir takım seslerle ifade ediyordu.

R. düzenli olarak bireysel ve grup eğitimine devam etti. Şu anda R.ye bez bağlanmamaktadır.

Giyinme- soyunma işlerine katılmakta, bir takım yemeklere dudaklarını değdirmekte ve bunu bir oyun haline getirebilmekte, istekleri için sabredebilmektedir. İkili yönergeleri başarıyla alır ve yerine getirir. Giyinme -soyunma işlerine katılabilmekte ve günlük yaşam kurallarına kısmen de
olsa uyabilmektedir. Makas ve kalem tutabilmektedir. Basit işleri, hatta çekiç kullanma gibi işleri yapabilecek kadar el becerileri gelişmiştir. Ödülü iyi anlamakta ve ödül için önce yapılması gerekenleri yerine getirmektedir. Hayali oyunlara katılımı aktif ve uyumludur. Bir işi kendiliğinden başlatıp, bitirebilmekte, yani sınır ve çerçeveyi temel düzeyde çizebilmektedir. Belli nesneleri adı söylenince vermekte ve 2-3 kelimenin resmini yazılışıyla eşleyebilmektedir. Fiziksel temas artmıştır, duyguları anlayabilmekte ve kendi duygularını ifade edebilmektedir.

Vaka 17

O.K. 10 yaşında. Erkek. Tek çocuk.

O’nun doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili belli bir problem yaşanmamış. Bebeklik gelişimini normal süreçlerde tamamlamış. 1 yaşından sonra işaret etmemesi, gazete sayfalarına ilgi duyması, gördüğü markaları okuması ( ilk kelimesi aygaz, parka gittiğinde oyun oynamak yerine banklarda yazan banka isimlerini okumaya çalışması ), müzik dinlemeyi çok sevmesi, konuşmada problemler olması ailenin dikkatini çekmiş. Otizm hakkında bilgi sahibi olan aile 2 yaşında O.’nun otistik olabileceğinden şüphelenerek İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi (Çapa) Nöroloji Bölümü’ne başvurmuşlar. Yapılan tetkikler ve değerlendirmeler sonucunda O’da otistik çekilmeler olduğuna karar verilmiş ve özel eğitim alması söylenmiş. O. 3 yaşında kreşe başlamış ve 2 yıl kreşe devam etmiş, aynı zamanda konuşma eğitimi ve özel eğitim dersleri almış. Eğitime başladığı dönemlerde orta kulak iltihabı geçirmesi O’nun eğitiminin aksamasına ve içine kapanmasına neden olmuş.

O.ailesi tarafından merkezimize getirildiğinde 7 yaşındaydı ve yarı zamanlı olarak M.E.B’na bağlı bağımsız OÇEM’e devam ediyordu. Merkezimize getiriliş nedeni bireysel eğitime devam etmesiydi.

O. ile tanıştığımızda hareketli ve inatçı, çevresiyle ilgilenen, meraklı, göz teması ve sosyal ilişki kurabilen bir çocuktu. Bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık. Çalışmalarımızın öncelikli amacı O.’nun daha önce kazandığı temel beceriler ve davranışların gelişimini desteklemek ve geliştirmek idi. Eğitime başladıktan kısa bir süre sonra olumlu yanıtlar alınmaya başlandı.

Şimdi O., özbakım becerilerini bağımsız gerçekleştiriyor, ev işlerinde anneye yardım ediyor, mutfakta yiyecek hazırlayabiliyor. Temel düzeyde matematik bilgisine sahip, adını yazabiliyor, modele bakarak çeşitli çizgileri çiziyor. Söylendiğinde basit bir ev, ağaç, adam resmi çizebiliyor.

Konuşma dilini kullanmıyor fakat söylenenleri gayet iyi algılıyor ve zaman zaman kelimelerle cevap veriyor. Duygularını, isteklerini vücut dilini kullanarak ifade ediyor.İnsanlarla iletişim kuruyor ve sevdiğini belli edebiliyor.Gördüklerini ve verilen sözleri unutmuyor, elde edene kadar pes
etmiyor. Sosyal kurallara uymada çoğunlukla zorluk çekiyor . Hatırlatıldığında ev, okul ve sosyal kurallara uyuyor.

Vaka 18

S.S. 7 yaşında. Kız. Gelişim problemleri gösteren fakat otistik olmayan bir de ikiz erkek kardeşe sahip.

1.5 yaşındayken seslenildiğinde bakmadığı, iletişim kurmadığı aile tarafından fark edilince İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ne gidilmiş, otistik tanısı almış. Doğum öncesinde anne, doktor kontrolünde düşük tehlikesini engelleyen ve gebeliğin son döneminde erken doğumu engelleyen ilaçlar kullanmış. Doğum esnasında iki ikiz arasında kan alışverişinde bulunulmuş.

S. 3 yaşında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mizde eğitime başladığında konuşmuyor, işaret etmiyor, takıntılı ve tekrarlayıcı davranışlar sergiliyordu. Göz kontağı ve dikkati sınırlıydı. Eğitimle birlikte taklit becerisi gelişti, işaret etmeye ve oyun oynamaya başladı. Göz kontağı kuruyor, iletişim
amaçlı gülümsüyor. Geçiş nesnesine bağımlılığı ortadan kalktı. Düzen ve aynılık takıntısı kontrol altına alındı. Artık iletişime çok daha açık. Kelime kullanma başladı. Öz bakımındaki aktif rolü arttı. Aynı zamanda Hamit İbrahimiye Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi’ne devam ediyor

Vaka 19

Şu anda 7 yaşında olan Z. ailesi tarafından kurumumuza getirildiğinde iki buçuk yaşında idi.

Hiç konuşmaması ve oyuncakla oynamaması ailesinin dikkatini çekmişti. Z’nin doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili belli bir problem yaşanmamış; ancak ultrasonografide baş çevresinin geniş olduğu tespit edildiği için sezeryan önerilmiş ve bu şekilde doğum olmuş. Başını tutma, oturma, emekleme, yürüme geç olmuş.

Baş çevresinin genişliği annede hidrosefali şüphesi uyandırmış; bu araştırılmış ancak bir şey bulunamamış. Çapa’da ve özel nöroloji kliniğinde muayene edilen Z’ye bazı doktorlar “otistik”, bazıları “otistik değil ama otistik özellikler gösteriyor” demiş. Eğitime başlamadan önce otistik raporu alınmış. Uygulanan gelişim testinde, dil gelişimi hariç yaşıtlarının düzeyinde bulunmuş.

Z. bize getirildiğinde hareketli, meraklı, ilgili, iletişime açık, işareti kullanan, kısa süreli göz teması kuran, ablasıyla oyun oynayan bir çocuktu. Bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık. Eğitime başladıktan altı ay sonra işaret etme, kelime kullanma miktarı ve oyuna katılım arttı. Kısa sürede kavram öğretimine geçildi. Kalem kullanması karalama düzeyinden çizgi taklidine kadar ilerledi, hatta şu anda kompozisyon şeklinde resim çizebiliyor.

Z. bir yıl düzenli şekilde ana okulu ve ertesi yıl altı yaş hazırlık grubundan sonra normal bir ilk okulun 1. sınıfına kayıt oldu ve başarıyla tamamladı. Okul programının evde desteklenmesiyle okuma yazmayı öğrendi. Matematikte temel becerileri kazandı. Toplama çıkartma yapamıyor, şimdilik para hesabını bilmiyor ama bakkala gönderildiğinde siparişi ve para üstünü alıp gelebiliyor.

Yaşıtlarıyla aynı- hatta bazen daha iyi düzeyde- konuşabiliyor. Tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde dili kullanabiliyor. Zaman zaman çift anlamlı kelimeleri anlamakta güçlük çekip açıklama isteyebiliyor. Sıralama kartlarıyla çalışmakta zorlansa da bir ajanda kadar iyi bir hafızası var; verilen sözleri ya da yapacağı işleri asla unutmuyor; başkası unutursa hatırlatıyor. Günlük, haftalık ya da aylık programını zihninde oluşturabiliyor. Planlanmış program değiştiğinde uyum güçlüğü yaşayabiliyor. Toplumsal kurallara uyumu yüksek düzeyde. Özellikle giyim ve takılar konusunda çok özenli. Kendinin pozitif ve negatif yönlerinin oldukça farkında ve eksiklerini tamamlamak için çok azimli davranıyor. Kendi seçimlerini yapabiliyor ve kendisi için özel olan anlarını yazdığı bir günlük tutuyor.

Vaka 20

D.P. 7 yaşında. Erkek.

D. 3 yaş 8 aylıkken, konuşamama ve göz kontağı kurmama yakınmaları ile Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildi. Ailesi doğum öncesi,doğum anı,sonrası ve erken bebeklik döneminde dikkat çekici bir problem yaşanmadığını ifade ediyordu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde otizm teşhisi alındı ve 4 yaşında uygulanan gelişim testinde yaşıtlarından geri olduğu tespit edildi.

Onu tanıdığımızda; hareketli,dikkati dağınık bir çocuktu.Bireysel ve grup eğitimi almaya başladıktan sonra gelişimi oldukça hızlandı. D.bugün yarı zamanlı bir okula devam ediyor.Kendi başına oyun oynayabiliyor,markette alış veriş yapabiliyor.Okulla ilgili uyum sorunu göstermiyor,kitap okuyabiliyor,ezbere şarkı söyleyebiliyor,yüzebiliyor,tuvalet eğitimini tamamlamış, öz bakım ve sosyal iletişim becerileri geliştirebilmiştir.Konuşmada ilerlemeler görülmekle beraber spontan konuşma çalışmaları devam etmektedir.

Vaka 21

E.Y. 10 yaş, 5 aylık. Erkek. 12 yaşında bir kız kardeşi var. İlköğretime devam ediyor.

E. Planlı bir gebelik sonucu dünyaya gelmiş, üzerine cinsiyet tercihi de yapılmamış. Stresli bir hamilelik geçirilmiş ve 6 aylıkken, anne merdivenden düşmüş. Normal doğumla 17 gün erken doğmuş, 3 aylıkken sarılık geçirmiş. Şiddetli bir havale geçirmiş ve 8-9 aylıkken kafasının üstüne düşmüş. Beslenmede sorun yaşamamış, ancak 3 yaşından beri düzenli gece uykusu yokmuş.

Salınması bebekken de varmış ve diğer bebeklere göre durgunmuş. Bir yaşında yürümüş ve bir iki kelime dışında konuşmamış, işaret etme ve yürüme normal gelişime uygun görülmüş. 5 yaşlarında altını ıslatmayı bırakmış. Tuvaletini anlıyor ama birinin eşliğiyle gidiyormuş.

Otizm teşhisi Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde konmuş, EEG’de sol tarafta dalgalanmalar görülmüş. Duygusal ifadede ve sosyalleşmede nispeten daha başarılı olan E.de taklit etme ve etrafla ilgi pek görülmemekteymiş.

Eğitim alması amacı ile Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildiğinde 9 yaş 11 aylık idi. O tarihe kadar hiç eğitim almamış. Bireysel ve grup eğitimine başlandı.

E. bize geldiğinde fiziksel temasa açık, hareketli olmayan, yönergeleri anladığı zaman inatlaşmayan uyumlu bir çocuktu. İstemediği bir şey olunca, sesle yalvarıyor ve göstermelik olarak kendine zarar veriyordu. İlk seans dışında hiç ağlamadı ve isteksizlik göstermedi. Kısa sürede yönerge almayı, verilen oyunu kuralına göre oynamayı öğrendi ve ince motor hareketlerde gelişim görüldü.

E. düzenli olarak özel eğitime devam etti. Şu anda E., özellikle şarkı eşliğinde mimik ve hareket taklitlerini zevk alarak yapıyor, ritim tutabiliyor ve geliştirebiliyor. “Ben” kavramını biliyor. Bir takım nesneleri adı söylenince tanıyor. Nefes çalışmalarına istekli ve verimli katılıyor. Bazı sessiz
ve sesli harfleri başarıyla çıkarıyor. “Nasılsın?” sorusuna tekrar ettirmek suretiyle “iyi” diyor. Aile bireylerinin kim olduğu sorulunca en az dördünü söylüyor. Yönergeleri çok daha iyi alıyor, ikili yönergeleri kısmen yapıyor. Hayali oyun oynayabiliyor. Kalemi gerektiği gibi tutuyor, çizgi çalışmalarını geliştiriyor ve nokta takibiyle üçgen çizebiliyor. İlk geldiği sıralarda yaptığı işe verdiği dikkat çok sınırlıyken, şimdi iş bitene kadar dikkatini yoğunlaştırabiliyor.

Vaka 22

F.E. 8 yaşında. Kız.

3.5-4 yaşlarındayken konuşmaması ama şarkı söylemesi, çevreyle iletişim kurmaması nedeniyle ailesi tarafından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne götürülmüş ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk tanısı almış. Kısıtlı süre aynı kurumda eğitim alınmış. F’nin doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili herhangi bir sorun yaşanmamış.

F., 6 yaşında bize getirildiğinde hareketli, işaret kullanan, kısa süreli göz kontağı kuran ve sınırlı dikkate sahip bir çocuktu. Konuşuyordu fakat bu konuşma iletişim kurmaya yönelik bir konuşma değil ekolalik bir konuşmaydı. Engellenmeye bağlı aşırı öfkeli, tekmeleme, vurma gibi davranış problemlerine sahip bir çocuktu. Bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık. Eğitime başladıktan 6 ay içerisinde davranış problemleri azaldı, oyun oynama becerisi, kelime kullanma miktarı ve iletişim amaçlı konuşma arttı. Kısa sürede kavram öğretimine geçildi. Okuma-yazmaya yönelik çalışmalara başlandı. Şu an kelime düzeyinde okuyabiliyor. Hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı sorunu ise ilaçla kontrol edilmeye çalışılıyor.

Vaka 23

H.E.I. 13 yaşında. Erkek.Bir erkek kardeşi var ve 5 yaşında.

Bebeklik döneminde geçirdiği bir kafa travması sonucu hidrosefali olduğu anlaşılmış. H’nin doğum öncesinde ve sonrasında belirli bir problem yaşanmamış. Ancak doğumdan sonraki gelişimindeki yavaşlık, başını tutma, oturma, emekleme ve yürümedeki gecikme hem ailede hem de doktorunda hidrosefali şüphesini uyandırmış. 3 yaşında geçirdiği bir banyo kazası sonucu da tanısı konulmuş. Bu sebeple toplam olarak 5 kez ameliyat geçirmiş ve şu an kafasında bir şant var.

5 yaşında kreşe başlayan H. halen okula gidiyor. 12 yaşında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildiğinde bir senelik bir özel eğitim deneyimi
vardı. Ancak ailenin şikayeti ergenlik dönemi ile ilgili olarak ortaya çıkan saldırgan davranışlarındaki artıştı, H. zaman zaman hareketli olabiliyordu. Buna eşlik eden masaya vurma gibi tekrarlayıcı davranışları da mevcuttu. H. ile bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başlandı. Eğitime başladıktan bir süre sonra seans boyunca oturma, bekleme, eğitim araçlarını ve oyunlarını kullanma ve katılma düzeyi oldukça ilerledi. Şu an kavram öğretme aşamasına geçildi.H. bireysel eğitime ek olarak okula da devam ediyor.

H. yaklaşık bir senedir devam ettiğimiz eğitimi sonucunda, şu anda yönergeleri yerine getirebiliyor, söyleneni kavrıyor, komutları anlıyor. Sorulduğunda nasıl olduğunu söylüyor. Bazı hareketleri taklit ediyor, sorulduğunda nesnelerin ve tanıdıklarının isimlerini söylüyor. En önemlisi de H’nin ani hareketleri, hareketliliği ve beklemeye tahammülündeki gelişme hızla ilerliyor.

Vaka 24

İ.B. ve H.B.

İ. 12 yaşında kız, H. 6 yaşında erkek. Otistik iki kardeş.

Ailede akraba evliliği yoktur; babanın kuzeninde down sendromu vardır.

İ’nin doğumunda bir süre kalp atışı duyulamamış olması sebebiyle sezeryana karar verilmiş. H’nin doğumu ise ablada otizm görüldüğü için sezeryanla gerçekleşmiş.
Her iki çocuk da erken bebeklik gelişimini geç tamamlamış. Her ikisi de geç olmakla birlikte tuvalet eğitimini kazanmış.

İ’de streotipik hareketler çocukluk döneminde gözlenmemiş ancak kendine ve çevreye yönelik saldırgan davranışlar varmış. H’de ise saldırgan davranışlar olmamış, ancak stereotipik hareketler yoğun şekilde gözleniyor. İ., bu problemler için 3 yıl öncesine kadar ilaç kullanmış, H ise son 6 aydır ilaç tedavisine başlamış durumda.

Bir yaş öncesinde her iki çocukta da sebebi belli olmayan yüksek ateş ve kusma görülmüş.

İ’ye 3,5 yaşında iken İ.Ü. Tıp Fakültesi’nde otizm teşhisi konmuş;. H. iki yaşında iken ilgisizlik, tekrarlayıcı hareketler ve söyleyebildiği kelimeleri daha sonra kullanmaması ailenin dikkatini çekince aile yine aynı doktora başvurmuş ve H. de otizm tanısı almış.

Her iki çocukta da şu ana kadar yapılan nörolojik tetkiklerde olumsuz bir bulguya rastlanmamıştır.

İ. şu an konuşmayı bir iletişim aracı olarak sınırlı şekilde kullanabilir. Dikkatini belli bir süre aynı çalışma üzerine yoğunlaştırabilir. Bakarak kelime kopyalayabilir. Birkaç kelime fişini ezberleyebilir.

Ancak uzun süreli çalışılmış olmasına rağmen okuma becerisini kazanamamıştır. El becerileri iyidir. (örneğin düğme dikebilir.) Annesine ev işlerinde yardım edebilir.Kendiliğinden arkadaş grubuna katılmaz, yönlendirme gerekir.Öz bakımının büyük çoğunluğunu kendisi sağlar. Stereotipik hareketler ve öfke nöbetleri hafif şekilde devam etmektedir. Eğitim sürecindeki ilerlemesi son iki yıldır durağandır.

H. konuşmamaktadır. Göz kontağı iyidir, çevreyle ve nesnelerle ilgilidir. İsteklerini ifade etmede işaret etmeyi bir yöntem olarak kullanır. Taklit becerileri sınırlı düzeydedir ve geliştirilmeye çalışılmaktadır. Arkadaş gruplarına katılma ve oyun kurmada yönlendirme gerekir.

Vaka 25

M.D. 18 yaş. Erkek.

4 yaşında konuşmanın kesilmesi, çok ağlayıp anlamsız bağırmaların görülmesi, ailenin dikkatini çekmiş. M. planlanmamış, ancak istenilen bir çocukmuş, üzerine cinsiyet tercihi de yapılmamış.

Normal doğumla doğmuş ve herhangi bir doğum komplikasyonu yaşanmamış, normal bir hamilelik geçirilmiş. Beslenmede sorun yaşamayan, ara sıra uyku sorunları yaşayan, neşeli bir bebekmiş. Bir yaşında yürümüş ve kısa cümleler kurmaya başlamış, tuvalet eğitimi 2,5 yaşında problemsiz tamamlanmış.

Otizm teşhisi Ankara’da konmuş, zaman zaman ara verilse de özel eğitim almış ve bir öğretmenle de çalışılmış. Eğitimden önce yapılan testlerde en düşük puanı sosyalleşebilme almış.

16 yaş 2 aylıkken Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mizde eğitime başladı.

M. bize geldiğinde iletişime kapalı bir çocuktu. Karşılıklı sohbete zorlanınca kendisine vurmaya başlıyordu. İnce motor hareketlerde ve yazma- okumada bir takım becerilere sahipti ancak tamamlanmamış ve eksikti. Etrafıyla ilgili bir çocuk değildi.

Eğitime başladıktan kısa bir süre sonra, bazı geometrik şekilleri kopyalama, hayvan seslerini tanıma ve taklit etme, var- yok ayırt etme, evin belli bölümlerini ayırt etme, nesneleri ayırt etme görüldü.M. düzenli olarak özel eğitime ve okula devam etti. Şu anda M. bir hikaye kitabından çıkarılan soruları, “ne, nasıl ve ne zaman”ı karıştırmadan yanıtlıyor, iletişim sırasında kendine yönelik şiddet görülmüyor. İsteklerini belirtiyor, çok temel sohbetlere katılıyor, etrafında olup bitenler hakkında soru sorulduğunda yanıtlıyor. Nesne ve sayıları içeren akademik becerilerde halen karışıklıklar
görülse de 1-5 arası taneleri, meyveleri ve hayvanları tanıyor, nesneleri gruplayabiliyor. Meslekleri ve özelliklerini, nereden neyin alınacağını biliyor. Birçok soyut kavramı tanıyor ve bu soyut kavramlar gelişiyor. Adının yazılışını tanıyor, kopyalamaya gerek olmadan yazıyor, içindeki harfleri
tek tek tanıyor, onların dışında en az 6 harfi doğru tanıyor. Şimdi yeni 4 kelimenin daha yazılışını ve okunuşunu öğreniyor, görünce tanıyor. Kendi seçimlerini yapabiliyor ve duyguları tanıyor.

Spontan yanıtlar hala görülse de gerçekliğe ve duruma uygun yanıtlar giderek artıyor. Artık sosyal ilişki ve farkındalıkta çok daha başarılı.

Vaka 26

O.Ç. 8 yaş 8 aylık. Erkek. 3.5 yaşında bir kız kardeşi var. Kardeşinin gelişiminde bir problem gözlenmiyor.

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde otizm teşhisi konmuş, o dönemde uygulanan gelişim testinde özellikle iletişim becerileri olmak üzere tüm gelişim alanlarında yaşıtlarının seviyesinin altında gelişim özelliği gösterdiği saptanmış.

İletişim problemi ve konuşma gecikmesi nedeniyle 5.5 yaşında ailesi tarafından Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildi. O.’nun doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili belli bir problem yaşanmamış; erken bebeklik gelişimini normal olarak tamamlamıştı.

O. bize getirildiğinde hareketli, neşeli bir çocuktu. Bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık.

Ayrıca O. haftanın belli günlerinde tam zamanlı olarak anaokuluna ve M.E.B.’na bağlı bir okulun özel alt sınıfına da gitti.

Eğitime başladıktan bir süre sonra kullandığı kelime sayısı arttı, ekolalik konuşmadan spontan konuşmaya geçti. Şu an dili oldukça iyi düzeyde anlıyor, ihtiyaçlarını ifade edebiliyor ve başından geçenleri sorular yardımıyla anlatabiliyor. Konuşma gelişiminde diğer alanlara göre hala istenen düzeyde değil, ancak bilişsel becerileri yaşıtlarına yakın. Televizyona, özellikle reklamlara, kliplere, yarışma programlarına olan merakı bilgisayardaki eğitim programlarına kaydırıldı. Bilgisayarda gösterilen eğitim programını yardımsız kullanabiliyor. Başta kalem kullanamıyordu şimdi çöp adamlar ve basit nesne resimleri çizebiliyor. Okuma yazmayı, temel matematik becerilerini kazandı.

Ancak okuduğunu anlaması için çok tekrar etmesi gerekiyor ve matematik problemlerini kavrayamıyor. Kardeşini çok seviyor ve kolluyor. Sosyal uyumu oldukça iyi; ev, okul ve dış ortamdaki kuralları anlıyor, tehlikelerden korunuyor, izin verilmeyen davranışı yapmıyor. Öz bakımını kendisi sağlayabiliyor. Oldukça hareketli, neşeli bir çocuk. Zaman zaman eğitim esnasında yüksek sesle yarışma programları sunmaya başlayabiliyor ve sıkıldığında dersi kaynatmak için bütün yöntemleri deniyor.

Vaka 27

S. B. 8 yaşında. Erkek. 14 yaşında bir erkek kardeşi var. Erkek kardeşinin gelişiminde bir sorun yok.

S’nin doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili belli bir problem yaşanmamış, erken bebeklik gelişimini normal zamanda tamamlamış. Anne doğumdan kısa bir süre sonra işe başlamak zorunda kalmış ve S. anneanne tarafından büyütülmüş. Bebekliğinde diş gıcırdatma, top çevirme, el sallama, ellerini sallayarak bakma gibi dikkat çeken davranışlar sergilemiş. 22 aylıkken ateşli havale geçirmiş ve Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Bölümü’ne başvurulmuş. Yapılan değerlendirmeler sonrasında S’nin “Otistik özellikler ” taşıdığı söylenmiş.

S.ailesi tarafından toplumsal etkileşime girmemesi ve konuşmaması nedeniyle 3 yaşında Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize getirildi.

S. bize getirildiğinde sessiz, sakin,göz teması kurabilen,ışık takıntısı olan bir çocuktu. Bireysel eğitim ile çalışmaya başladık. Eğitime devam ederken aynı zamanda anasınıfına da gitti. Eğitime başladıktan belli bir süre sonra kelime sayısı çoğaldı,oyuna katılımı arttı,taklit becerileri gelişti ve tuvalet eğitimini kazandı. S., 6 yaşına geldiğinde kullandığı kelime sayısı arttı, adını-soyadını ve oturduğu yeri söyleyebildi, öz bakım becerilerini gerçekleştirdi, sorulan soruyu “evet-hayır” diye cevap vermeye başladı, temel kavramları öğrendi, daha çok taklit etmeye ve az da olsa ikili oyun oynamaya başladı. Temel düzeyde akademik becerileri kazandı.

S. 6 yaşından sonra düzenli olarak özel bir okulun anasınıfına ve bireysel eğitime devam etti ve 7 yaşında ilkokul 1. sınıfa başladı ve 2. sınıfa geçti. Okul programının desteklenmesiyle okuma-yazmayı öğrendi. Matematikte temel becerileri kazandı, henüz toplama- çıkarma işlemlerini yapamıyor. Öğrenmeye çok meraklı ve sürekli soru soruyor. Öğrendiklerini asla unutmuyor.

Duygularını ifade ediyor, tercih hakkını kullanıyor ve yapmak istemediğinde nedenini söyleyebiliyor. Başarısızlığı kabul etmiyor. Basit mesajları iletebiliyor, başından geçenleri, izlediği televizyon programlarını anlatıyor. Eğitime geleceği gün ve saati yetişkinlere hatırlatıyor. Para hesabını tam
bilmiyor ama bir şey almak istediğinde para istiyor. Annesinin ağabeyi ile ilgilenmesini istemiyor, onu kıskanıyor. Toplumsal kurallara uysa da bazen farklı davranışlar sergileyebiliyor. Doğa olaylarını merak ediyor, kokulara karşı ilgisi devam ediyor ve sevdiği kişilerin saçlarıyla oynamayı seviyor,
yalan söyleyebiliyor ve en önemlisi anlamını tam bilmese de hayal kuruyor.

Vaka 28

Ş.V. 5 yaş 10 aylık. Erkek. 2 yaşında bir kız kardeşi var. Kız kardeşinin gelişiminde herhangi bir sorun gözlenmiyor.

İ.Ü. Tıp Fak. (Çapa) Çocuk Psikiyatrisi Bölümü’nde otizm teşhisi konmuş. 2 yaş 10 aylıkken uygulanan gelişim testinde, 1-1,5 yaş özelliği gösterdiği tespit edilmiş.

Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize başvurma nedenleri, Ş’nin insanların yüzüne bakmaması ve konuşmaması idi. Yapılan görüşmelerde, doğum öncesi, doğum anı ve sonrası ile ilgili belirgin bir problem saptanamadı; erken bebeklik gelişimini de normal olarak tamamlamıştı.

Onunla ilk tanıştığımızda, hareketli, dikkat süresi sınırlı bir çocuktu, konuşmuyordu. Bireysel ve grup eğitimi ile çalışmaya başladık. Ayrıca Ş. yarı zamanlı olarak anaokuluna ve M.E.B.’na bağlı bir okulun anasınıfına da gitti. Eğitime başladıktan bir süre sonra tek tek kelimelerle konuşmaya başladı. Yoğun artikülasyon sorunu vardı. Sıkı bir çalışmayla bunu büyük oranda aştı. Bildiği kelimeleri birleştirerek kalıp şeklinde cümleler kullanmaya başladı. Şu an spontan şekilde konuşarak kendini ifade edebilir, ihtiyaçlarını ve başından geçenleri anlatabilir düzeye geldi.Halen az miktarda telaffuz ve dil bilgisi kurallarına uyum problemi var ve zamirlerin kullanımını yeni kavradı. Ancak bilişsel becerileri yaşıtlarına yakın. Bilgisayarda öğretilen oyunu yardımsız oynuyor.

Yönlendirildiği zaman ev, okul ve sosyal kurallara genelde uyumlu. Bazen tehlikeleri göz ardı edebiliyor ve ailesine haber vermeden uzak bir yere gidebiliyor. Otorite olmadığı zaman toplum kurallarını çok umursamıyor. Örneğin tanımadığı bir eve girip buzdolabından atıştırabiliyor. Göz teması ve iletişim becerileri geldiği güne göre çok daha iyi ancak özellikle tatil dönüşünde bu
becerilerde azalma olabiliyor.

Ş. öz bakımını büyük oranda yardımsız yapıyor. Tuvalet korkusunu yakın zaman önce yendi ve tuvaleti kullanabiliyor.

Ş. nin özel becerisi; elektrikli aletlerin seslerini taklit edebiliyor, küçük yaştan beri sayıları, harşeri ve markaları tanıyor. Olumsuz özelliği ise halen bazı nesne ve aktivitelere takılıp kalabilmesi ve zaman zaman içine yönelip iletişimi kesebilmesi.

Vaka 29

T.A, 3,5 yaşında, Erkek.

Ailesi tarafından Rehabilitasyon ve Terapi Merkezi’mize 1 yıl önce getirildi.

T. doğum sırasında herhangi bir komplikasyon yaşamamış ve bebeklikte desteksiz oturma, emekleme, yürüme gibi gelişim basamaklarını herhangi bir gecikme olmadan tamamlamıştır.

İletişim kurmada farklılık ve konuşmanın olmaması ailenin dikkatini çekmiş. 27 aylıkken Reaktif Bağlanma Bozukluğu tanısını almış. Halen yarı zamanlı bir kreşe devam eden T.A aynı zamanda terapi merkezimizde bireysel eğitime devam etmektedir.

T.bize getirildiğinde göz teması kurmayan, iletişime kapalı, oyun oynamayan, çevresi ile ilgilenmeyen sadece araba sürmeyi tercih eden bir çocuktu. T. ile haftada 2 seans bireysel eğitime alarak çalışmaya başladık. Öncelikli hedefimiz T.’nin göz teması kurması ve çevresi ile ilgilenmesini sağlamaktı.

Çalışmaya başladıktan kısa bir süre sonra T. anlamlı sesler çıkarmaya, araba dışında nesnelerle ilgilenmeye ve yönlendirme ile oyun oynamaya başladı. Şu anda T. 2-3 kelimelik cümleler kurmakta, hayali oyun oynamakta, tercihlerini, isteklerini net bir şekilde belirtmekte, istemediği durumlarda itirazını dile getirebilmektedir. Akademik becerilerde yaşıtlarından ilerde olduğu görülmektedir.Yaşıtları düzeyinde özbakım becerilerini gerçekleştirebilmektedir. Yetişkinlerle, yaşıtlarıyla, kendinden büyük ve küçüklerle iletişim kurmada problem yaşamamaktadır T.’de öncelikli hedefimiz dil gelişimi ve konuşma becerilerinin yaşıtları düzeyine ulaşmasıdır.

Erotik Hikaye Ensest Hikaye